De Algemene Rekenkamer concludeert in een recent onderzoek dat het parlement onvoldoende informatie krijgt over belastingontvangsten om haar controlerende taak goed uit te voeren.
Jaarlijks ontvangt het Rijk ruim € 301,6 miljard aan belastingen, maar de verantwoording hierover is versnipperd: cijfers en toelichtingen zijn verspreid over verschillende jaarverslagen en beleidsartikelen van diverse ministeries. Hierdoor wordt het voor Kamerleden lastig om te achterhalen of belastingmaatregelen daadwerkelijk opleveren wat was beoogd, en om te beoordelen waar het belastingstelsel eenvoudiger of effectiever kan.
Toelichtingen ontbreken
Een groot deel van de belastingopbrengsten wordt wel benoemd in het Financieel Jaarverslag van het Rijk en het jaarverslag van het ministerie van Financiën, maar toelichtingen op verschillen tussen raming en werkelijke opbrengst ontbreken vaak of zijn zeer summier. Ook ontbreekt een meerjarig overzicht waardoor Kamerleden geen inzicht krijgen in trends over langere termijn. Daarnaast ontbreekt een periodieke rapportage waarmee het parlement kan nagaan wat het effect is geweest van invoering of aanpassing van belastingmaatregelen uit het jaarlijkse belastingplan. Parlementariërs krijgen na invoering van zo’n maatregel meestal geen gestructureerde terugkoppeling over behaalde opbrengsten ten opzichte van de raming.
De informatie die Kamerleden ontvangen over de inkomstenbelasting beperkt zich tot één totaalbedrag, zonder uitsplitsing naar bijvoorbeeld inkomenscategorieën of boxen. Relevante beleidsvragen over bijvoorbeeld een lastenverschuiving van vermogen naar arbeid kunnen hierdoor buiten het zicht blijven. De Rekenkamer laat zien dat veel meer detailinformatie beschikbaar is, zoals een uitsplitsing van het inkomen naar box 1, 2 en 3, en binnen box 1 naar verschillende inkomensvormen als loon, winst uit onderneming, en inkomsten uit eigen woning.
Verder signaleert het rapport dat mogelijke juridische risico’s als gevolg van slepende belastingprocedures niet in de verantwoording worden opgenomen, terwijl deze risico’s tot flinke tegenvallers kunnen leiden, zoals bleek bij de box 3-arresten die voor tientallen miljarden euro’s impact hadden.
Aanbevelingen
De Rekenkamer doet diverse aanbevelingen: centraliseer alle informatie in het jaarverslag van Financiën, voeg meer detail toe over de belastinggrondslagen en lastendruk, en rapporteer jaarlijks over doelstellingen en resultaten van belastingmaatregelen. De minister van Financiën heeft toegezegd diverse aanbevelingen over te nemen en het parlement nauwer bij het proces te betrekken.
Geef een reactie