De Europese Commissie heeft onlangs een omvangrijk digitaal pakket gepresenteerd dat bedrijven in de EU moet helpen minder tijd kwijt te zijn aan administratieve lasten en naleving, en meer ruimte te geven voor innovatie en groei.
Centraal staat de ‘digital omnibus’, die regels rond kunstmatige intelligentie, cyberbeveiliging, data en privacy stroomlijnt. Er komen soepelere verplichtingen en meer testmogelijkheden voor met name mkb en kleinere beursgenoteerde bedrijven, een centraal meldloket voor cyberincidenten en gerichte aanpassingen in de AVG en cookieregels om naleving eenvoudiger te maken en de gebruikerservaring te verbeteren, zonder formeel het beschermingsniveau van persoonsgegevens te verlagen. Via de Data Act en een nieuwe Data Union Strategy wil de Commissie bovendien betere toegang tot hoogwaardige data voor AI mogelijk maken, onder meer met modelcontracten, datalabs en een juridische helpdesk.
Kritiek
Tegelijkertijd uit het College voor de Rechten van de Mens forse kritiek op dit pakket. Volgens het College dreigt de beoogde ‘versimpeling’ in de praktijk neer te komen op een afzwakking van grondrechtenbescherming, met name waar het gaat om de AI-verordening en gegevensbescherming. Zo wijst het erop dat bedrijven in het voorstel niet langer altijd expliciet toestemming hoeven te vragen voor het gebruik van persoonsgegevens om AI-systemen te trainen. Ook wordt het problematisch geacht dat organisaties bij risicovolle AI-toepassingen – zoals gezichtsherkenning door politie of kredietwaardigheidsbeoordelingen door banken – minder streng vooraf hoeven te verantwoorden dat een systeem daadwerkelijk als ‘hoog risico’ moet worden aangemerkt. De verplichting om vooraf onderbouwd af te wijken van de strengere regels zou vervallen, waardoor inzet van risicovolle systemen mogelijk wordt zonder voldoende waarborgen of controle.
Het College benadrukt dat de EU en haar lidstaten, ongeacht wetswijzigingen, gebonden blijven aan hun verplichtingen op het gebied van grondrechten, zoals non-discriminatie en gegevensbescherming. Het roept daarom op om regelgeving te vereenvoudigen zonder die rechten aan te tasten en vraagt Nederland zich in EU-onderhandelingen hard te maken voor alternatieven die administratieve lasten verlichten maar de kern van de grondrechtenbescherming in stand laten.
Bron: EC, 19 november 2025
Geef een reactie