Van uitgever naar AI-partner: kennis als constante

In de bijna dertig jaar dat Jan Boog bij Sdu werkt, transformeerde de organisatie van papieren uitgever naar digitale kennisleverancier. Dat gebeurde via drie grote veranderingen: privatisering, digitalisering en nu AI. Telkens bleek het antwoord van gisteren niet zomaar het antwoord van morgen.

Toen ik als jonge twintiger in 1997 bij Sdu begon, was het een heel ander bedrijf en nog in handen van de Staat. We verkochten vooral papier. We hadden een paar digitale kennisbanken, maar het grootste deel van onze omzet kwam uit gedrukte informatie. Het model was eenvoudig: we weten iets wat onze klant nodig heeft, brengen dat naar de markt en sturen een factuur.

Met onze privatisering veranderde dat. We gingen scherper sturen op doelen, resultaten en rapportages. Tegelijkertijd investeerden we fors in nieuwe producten, commerciële slagkracht en efficiëntie. Het bedrijf werd versneld volwassen. Er kwam vooral meer aandacht voor wat wel en niet werkte bij onze klanten. Dat klinkt misschien logisch, maar veranderen gaat zelden vanzelf. Eerst moet je erkennen dat wat jarenlang goed werkte, niet meer goed genoeg is.

De klant bepaalt het tempo

Rond de eeuwwisseling bracht de groei van internet de andere grote verandering. Informatie werd steeds makkelijker en goedkoper beschikbaar. Het oude model van betaalde, fysieke informatie kwam flink onder druk te staan. Dat was niet alleen een technologische verandering. De klant veranderde mee. Die wilde niet simpelweg méér informatie, maar vooral snel kunnen vinden wat op dat moment voor hem of haar relevant is.

Daarmee veranderde ook onze rol. Professionals wilden kennis steeds meer onderdeel maken van hun dagelijkse werk. Niet eerst naar een aparte kennisbank, maar informatie daar krijgen waar ze bezig zijn met een zaak, dossier of beslissing. Daar hebben we softwareoplossingen voor gebouwd. Die werkten fantastisch als maatwerk voor een aantal klanten, maar bleken te weinig schaalbaar om ze tot een groter succes te maken. Of misschien liepen toen te ver voor de troepen uit.

AI benadrukt betrouwbaarheid

Daarna kwam AI. Dat is vermoedelijk de grootste verandering die ik in mijn loopbaan heb meegemaakt. Niet alleen omdat de technologie veel kan, maar vooral omdat de snelheid enorm is. Bij onze privatisering en digitalisering hadden we jaren om ons aan te passen. Nu kan de markt in een paar maanden compleet veranderen. Ik zie dat liever als een enorme kans dan als een bedreiging.

De bedreiging lijkt dat AI ons overbodig maakt. AI heeft voor iedereen meteen een antwoord. Maar waar komt dat antwoord vandaan? Voor juridische en fiscale professionals is dat cruciaal. Een antwoord moet betrouwbaar zijn, actueel en gebaseerd op de juiste bronnen. Precies daar ligt nog altijd onze kracht: wet- en regelgeving tegelijkertijd toegankelijk, betrouwbaar en toepasbaar maken. AI maakt onze kernkwaliteit niet minder belangrijk, maar juist belangrijker. Zeker omdat we binnen de Lefebvre Group Europees onze krachten bundelen.

Het gaspedaal én de rem

In de stormachtige ontwikkeling van AI en onze missie om met kennis waarde toe te voegen, schuilt ook een paradox. We moeten snel bewegen, maar nooit overhaast werken. Bij AI is het verleidelijk om zo snel mogelijk nieuwe toepassingen te lanceren. Tegelijkertijd moet je zeker weten dat de antwoorden kloppen en kunnen uitleggen waarop ze zijn gebaseerd.

Daarom is voor mij de rem net zo belangrijk als het gaspedaal. Als onze systemen geen goede bron hebben voor een antwoord op een vraag, moeten ze dat gewoon aangeven. Betrouwbaarheid is geen extraatje. Het is de basis van je bestaansrecht. Dat geldt voor onze klanten en voor onszelf. Als CFO weet ik hoe essentieel de kwaliteit van data is voor het gebruik van AI. Stop je er aan de voorkant verkeerde informatie in, dan rolt er nooit kloppende informatie uit. Wie sneller wil beslissen met behulp van AI, mag aan datakwaliteit nul concessies doen.

Vraag over vrijgekomen tijd

AI gaat ook beslist niet alleen om sneller werken. Efficiëntie en beter worden zijn twee verschillende dingen. AI kan ervoor zorgen dat we met minder tijd meer werk doen. Dat is mooi. Maar de echte vraag is wat we met die vrijgekomen tijd doen. Worden we slimmer? Kunnen we klanten beter helpen? Kunnen we nieuwe producten maken? Dáár zit de waarde.

Daarom zie ik investeringen in kennis, content en technologie niet als kosten. Wat je vandaag investeert, bepaalt mede wat je morgen kunt verdienen. Met deze ontwikkelingen is een jaar vooruit kijken al lastig. Daarom is voortdurend toetsen hoe relevant je bent, noodzaak. Tegen mijn collega’s zeg ik weleens: ‘Als je me erop betrapt dat ik te veel naar het verleden kijk, dan moet je me tot de orde roepen.’ Want in de toekomst moet onze historische kracht zijn waarde blijven bewijzen.