Het kabinet wil de overheid eenvoudiger, slimmer en kleiner maken. Regels moeten eenvoudiger of verdwijnen, overheidsorganisaties moeten gegevens beter kunnen delen voor proactieve dienstverlening en de Rijksdienst moet efficiënter worden georganiseerd. Ook wil het kabinet het aantal adviesorganen en beleidsevaluaties fors verminderen.
Tegelijkertijd staat de Rijksdienst voor een omvangrijke bezuinigingsopgave. Dat schrijft staatssecretaris van Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid Eric van der Burg aan de Tweede Kamer.
Staatssecretaris Eric van der Burg: “We kunnen niet blijven doen wat we deden. Met te veel regels, uitzonderingen en procedures maken we het onszelf soms onnodig moeilijk om problemen op te lossen. Inwoners en ondernemers moeten kunnen rekenen op een overheid die doet wat nodig is. Tegelijkertijd moeten we flink besparen op de organisatiekosten. Dat vraagt om scherpe keuzes voor een Rijksoverheid die écht werkt: eenvoudiger, slimmer en kleiner.”
Minder en eenvoudigere regels
Het kabinet wil de regeldruk voor inwoners, professionals en ondernemers terugdringen. De Rijksoverheid gaat daarom jaarlijks minimaal 500 regels schrappen of vereenvoudigen. Daarnaast worden wetten en regels via een jaarlijks terugkerende Vereenvoudigingswet sneller aangepast.
Ook moet de groei van nieuwe regelgeving worden afgeremd. Het kabinet onderzoekt daarbij een aanpak naar Duits voorbeeld, waarbij het verantwoordelijke ministerie de noodzaak en actualiteit van geselecteerde regels moet kunnen onderbouwen. Kan dat niet, dan kan de regel worden geschrapt. Bij nieuwe regelgeving wordt bovendien structureel beoordeeld of een horizonbepaling passend is, waardoor een regel na verloop van tijd vervalt tenzij bewust tot voortzetting wordt besloten.
Betere dienstverlening en gegevensdeling
Inwoners en ondernemers moeten de overheid zoveel mogelijk als één toegankelijke organisatie ervaren. Daarvoor moeten organisaties zoals de Belastingdienst, de Kamer van Koophandel en gemeenten soepeler gegevens kunnen delen. Het kabinet laat binnen twee jaar een structurele oplossing uitwerken voor gegevensdeling die specifiek is bedoeld om proactieve dienstverlening mogelijk te maken.
Uitgangspunt is dat inwoners en ondernemers gegevens die de overheid al bezit niet opnieuw hoeven aan te leveren. Daarnaast werkt de overheid volgens het principe ‘altijd de juiste deur’: wie zich bij een overheidsorganisatie meldt, moet worden geholpen of gericht worden doorverwezen. Een voorbeeld hiervan is MijnBetaaloverzicht, waarmee burgers inzicht krijgen in betalingsverplichtingen bij verschillende uitvoeringsorganisaties.
Productievere Rijksdienst
Ook de eigen organisatie van het Rijk moet efficiënter. Interne dienstverlening en ICT worden verder gestandaardiseerd en ministeries moeten efficiënter omgaan met kantoorruimte. Het uitgangspunt wordt één werkplek per twee medewerkers. Overtollige huisvesting kan daardoor worden afgestoten.
Daarnaast gaat het Rijk vaker gezamenlijk inkopen en worden inkoopprocessen vereenvoudigd. Ook AI moet bijdragen aan een productievere overheid. In het eerste kwartaal van 2027 komt het kabinet met concrete doelstellingen en besparingsplannen voor de inzet van AI bij vereenvoudiging, dienstverlening en productiviteit.
Minder ‘Haagse muren’
Het kabinet wil ook de verkokering tussen departementen, beleid, uitvoering, toezicht en verschillende overheidslagen verminderen. De hoeveelheid advies, controle en verantwoording is volgens het kabinet te groot geworden en kan effectieve samenwerking in de weg staan.
Daarom wordt het aantal vaste adviescolleges, momenteel 28, en adviescommissies, circa 150, substantieel verminderd. Het kabinet stelt hiervoor nog dit jaar concrete doelen vast. Ook het aantal beleidsevaluaties, momenteel ongeveer 400 per jaar, moet fors omlaag. Verder worden mogelijkheden onderzocht om financiering en verantwoording zo in te richten dat samenwerking over organisatiegrenzen heen eenvoudiger wordt.
Bezuinigingen vragen strategische keuzes
Naast vereenvoudiging en efficiency zijn inhoudelijke keuzes nodig over wat de overheid anders, minder of niet meer gaat doen. De bezuiniging op de Rijksdienst bedraagt circa € 900 miljoen in 2027 en loopt op tot ongeveer € 3,5 miljard in 2035.
Grofweg wordt rekening gehouden met een vermindering van circa 25.000 fte, verspreid over meerdere jaren. De gevolgen verschillen sterk per organisatie, onder meer doordat organisaties zoals politie en Defensie van bepaalde taakstellingen zijn uitgezonderd. Het kabinet benadrukt daarom dat de bezuinigingen niet uitsluitend met efficiencymaatregelen kunnen worden gerealiseerd.
Meerjarige aanpak volgt
De slagvaardige overheid is een van de speerpunten van het kabinet. Ministeries, uitvoeringsorganisaties, inspecties, medeoverheden en maatschappelijke organisaties moeten gezamenlijk bijdragen aan de veranderingen.
Binnen een half jaar presenteert het kabinet een meerjarige aanpak voor een toekomstbestendige Rijksdienst. Daarin worden ook de bevindingen van de Commissie Toekomst Rijksdienst verwerkt en worden strategische keuzes verder uitgewerkt. De concrete financiële invulling van de bezuinigingen volgt bij de Voorjaarsnota.
Geef een reactie