Privacy: een grondrecht

13 februari 2017 door Philip Ruys

'Een litanie aan vertragingstechnieken', dat is waar de Coördinatiegroep Constructiebestrijding (CCB) momenteel mee wordt geconfronteerd wanneer zij Afgezonderd Particulier Vermogen op het spoor denkt te zijn. Dit betoogden medewerkers van de Belastingdienst maandag 12 september tijdens een rondetafelgesprek met experts over fiscale constructies naar aanleiding van de Panama Papers in de Tweede Kamer. Mijn bron is het Financieele Dagblad van 13 september – van zo'n rondetafelgesprek wordt doorgaangs geen officieel verslag gepubliceerd. 'Advocaten beroepen zich op hun verschoningsrecht, betichten de fiscus van ongelijke behandeling of stellen dat hun cliënt op vakantie is'. Vreselijk.

In de 'Position Paper' die de CCB voorafgaand aan het rondetafelgesprek indiende, geeft zij aan dat belastingplichtigen onderzoeken traineren waardoor het lastig is aan te tonen dat er toch een redelijk vermoeden is dat sprake is van Nederlandse belastingplicht. Een lezenswaardig stuk, dat geheel voorbij gaat aan de wettelijke rechten van belastingplichtigen, die verankerd zijn in internationale verdragen. Het recht, bijvoorbeeld, om niet lastig gevallen te worden door een overheid die bezig is met een 'fishing expedition'. Belastingdienst en toezichthouders hebben een nieuw middel ontdekt in hun strijd tegen het grote kwaad: het bespelen van media en volksvertegenwoordigers. Die vertalen hun zorgen vaak op dermate ongenuanceerde wijze dat gemakkelijk draagvlak ontstaat voor aanscherping van wet- en regelgeving. Gelukkig hebben we uiteindelijk nog de rechter, denk ik dan maar.

Privacystructuren

In dit strijdtoneel dreigt ook het recht op privacy averij op te lopen. Het UBO-register dat in de maak is, vormt een ernstige inbreuk daarop. Zoals ik al eerder heb voorspeld zullen adviseurs de komende veel werk hebben aan het beschermen van de privacy van hun vermogende cliënten. Daarbij worden structuren ontwikkeld die de UBO juist uit het zicht houden van het grote publiek. Volstrekt legitieme structuren, aangezien de wettelijke verplichtingen om informatie te verstrekken (AWR, WWFT) aan de fiscus en andere overheidsinstanties, niet wordt ontgaan. Helaas is de Belastingdienst fel gekant tegen dergelijke structuren. Schoorvoetend is men bereid de fiscale merites te beoordelen, maar niet zonder de opmerking dat men eigenlijk niet wil meewerken aan 'anonimisering'. Waarom eigenlijk niet? De Nederlandsche Bank gaat nog een stap verder en verbiedt de facto trustkantoren mee te werken aan dergelijke oplossingen. Waarom? Laten we niet vergeten dat privacy een grondrecht is, vastgelegd in onder meer artikel 8 EVRM. En dat we de overheid inhuren om onze grondrechten te beschermen.