Heeft een dga in het verleden een open fonds voor gemene rekening (OFGR) gebruikt om daarmee fiscale voordelen te behalen en zijn vermogen uit de publiciteit te houden? Per 2025 vervalt de belastingplicht voor de vennootschapsbelasting van het OFGR. Dan wordt het in 2025 afrekenen voor de dga of herstructureren in 2024.
In de praktijk hebben dga’s in het verleden nog wel eens gebruikgemaakt van een open fonds voor gemene rekening in hun ondernemingsstructuur. Daarvoor bestonden twee redenen: ten eerste om fiscale voordelen te behalen en ten tweede om het vermogen af te schermen van de buitenwereld. Zie hierover uitgebreider bijvoorbeeld ‘OFGR of OCV, doe er uw voordeel mee!’. Voor een nadere omschrijving van de diverse gehanteerde begrippen in dit artikel, zie de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel Wet aanpassing fonds voor gemene rekening (Kamerstukken II, 2023/24, 36423, nr. 3, p. 3-6).
Voordelen OFGR
Vanwege de belastingplicht voor de vennootschapsbelasting, konden de dga’s de aandelen in hun holding via een aandelenfusie, omruilen tegen participaties in het OFGR. Nadat het OFGR alle aandelen had verkregen in de holding, kon de holding het kapitaal uitkeren aan het OFGR. Dit was onbelast, omdat hiervoor de deelnemingsvrijstelling gold. Daarna verdween het kapitaal uit het zicht van de buitenwereld omdat een OFGR geen publicatieplicht heeft.
Belastingplan 2024
Met het Belastingplan 2024 en in het bijzonder het wetsvoorstel Wet aanpassing fonds voor gemene rekening komen aan de fiscale voordelen van een OFGR een einde. Wel komt er overgangsrecht. Wat betekent het wetsvoorstel voor de dga in fiscaal opzicht?
Gevolgen Belastingplan 2024
OFGR’s blijven tot 1 januari 2025 zelfstandig belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Vanaf die datum vervalt de belastingplicht voor de vennootschapsbelasting. Dat heeft tot gevolg dat het OFGR bij fictie alle vermogensbestanddelen vervreemdt tegen de waarde in het economische verkeer aan de participanten op het tijdstip onmiddellijk voorafgaand aan het vervallen van de belastingplicht. Het voorgaande betekent ook dat de participanten voor hun aandeel in de resultaten van het OFGR vanaf 1 januari 2025 zelfstandig in de vennootschapsbelasting of inkomstenbelasting worden betrokken
Overgangsrecht
De wetgever heeft voorzien in overgangsrecht. Het is onder voorwaarden mogelijk om niet te hoeven afrekenen met de fiscus over de fiscale claim die door het overgangsrecht ontstaat. De wetgever heeft drie faciliteiten geïntroduceerd om onder directe belastingheffing uit te komen. Dat zijn (1) een doorschuiffaciliteit, (2) een aandelenfusie voor bepaalde deelgerechtigden en (3) een betalingsregeling voor ten hoogste tien jaar.
De doorschuiffaciliteit
Als alle participanten in het OFGR binnenlands belastingplichtig of buitenlands belasting zijn voor de vennootschapsbelasting, dan kunnen de participanten gebruikmaken van de doorschuiffaciliteit. Soms is daarvoor een verzoek nodig aan de Belastingdienst. Daarbij is van belang dat alle participanten ook daadwerkelijk vennootschapsbelasting betalen en niet zijn vrijgesteld. Bij het toepassen van de doorschuiffaciliteit treden de participanten fiscaal gezien voor de verkregen vermogensbestanddelen in de plaats van het OFGR. Daardoor blijft voor de fiscus de fiscale claim op de vermogensbestanddelen behouden. Voor het zonder goedkeuring mogen toepassen van de doorschuiffaciliteit gelden verder enkele beperkingen. Zo mag het OFGR bijvoorbeeld geen aanspraak hebben op verliesverrekening, recht op vermindering van belasting vanwege buitenlandse resultaten, toepassing van de innovatiebox of voortwenteling van voorheffingen (zie uitgebreider Kamerstukken II, 2023/224, 36423, nr. 3, p. 40-41). Heeft het OFGR wel recht op verliesverrekening etc, dan moeten de deelgerechtigden een verzoek doen aan de inspecteur voor toepassen van de doorschuiffaciliteit. De doorschuiffaciliteit vindt plaats op het tijdstip onmiddellijk voorafgaand aan de beëindiging van de zelfstandige belastingplicht van het OFGR. Voor de dga is deze faciliteit niet toepasbaar omdat hij veelal als privépersoon participeert in een OFGR.
De aandelenfusiefaciliteit
De dga kan wel gebruikmaken van de aandelenfusiefaciliteit. Hierbij kan de dga zijn bewijs van deelgerechtigdheid onder bepaalde voorwaarden in een bestaande of nieuwe houdstermaatschappij storten tegen uitreiking van nieuwe aandelen in die vennootschap of storten als agio op aandelen in die vennootschap. Op die manier wordt voornoemde bv deelgerechtigde in het OFGR. Over de winst bij fictieve vervreemding van het bewijs van deelgerechtigdheid door de deelgerechtigde is dan op dat moment geen belasting verschuldigd. Van belang is dat de aandelenfusie uiterlijk op 31 december 2024 plaatsheeft. Desgewenst kan de dga vervolgens nog gebruikmaken van de doorschuiffaciliteit als alle andere deelgerechtigden ook aan vennootschapsbelasting zijn onderworpen.
Een betalingsregeling voor ten hoogste 10 jaar
Komt een deelgerechtigde niet in aanmerking voor de doorschuiffaciliteit of aandelenfusiefaciliteit? Dan kan hij voor de fictieve vervreemdingswinst een betalingsregeling treffen met de Belastingdienst. De deelgerechtigde kan de verschuldigde (inkomsten)belasting dan in 10 gelijkblijvende jaarlijkse termijnen aan de Belastingdienst betalen.
Het OFGR en vastgoed
Het kan voorkomen dat tot het vermogen van het OFGR vastgoed behoort. Een aandelenfusie kan dan leiden overdrachtsbelasting. Ook daarin heeft de wetgever voorzien. Er wordt bij de gefaciliteerde aandelenfusie geen overdrachtsbelasting verschuldigd als:
- De inbrenger (dga) via de aan hem uitgereikte (of reeds in bezit zijnde) aandelen een soortgelijk belang verkrijgt als hij had in het vermogen van het OFGR onmiddellijk voorafgaand aan de inbreng; en
- De inbrenger (dga) het door de uitgereikte (of reeds in bezit zijnde) aandelen vertegenwoordigde soortgelijke belang gedurende ten minste drie jaren na de aandelenfusie geheel behoudt (aanhoudingseis).
Zie verder uitgebreider de memorie van toelichting (Kamerstukken II, 2023/24, 36423, nr. 3, p. 10-12.
Hoe zit het met anonimiseren?
Fiscaal zit het in beginsel wel goed door het overgangsrecht. De dga moet weliswaar op tijd in actie komen, maar kan dan voorkomen dat hij belasting verschuldigd wordt. Bij gebruik van de aandelenfusiefaciliteit en doorschuiffaciliteit komt het OFGRvermogen weer in de bv en daarmee wordt het weer zichtbaar door de publicatieplicht. Om het vermogen toch uit de publiciteit te houden is extra actie vereist. Hiervoor bestaan onder voorwaarden mogelijkheden, bijvoorbeeld door te werken met een Curaçaose coöperatie. Hierop wordt in dit artikel niet verder ingegaan.
Dga moet in 2024 in actie komen
Wil de dga met een OFGR in zijn ondernemingsstructuur voorkomen dat hij eind 2024 belasting verschuldigd wordt, dan moet hij dit jaar dus nog actie ondernemen.
Bron: Wetsvoorstel Wet aanpassing fonds voor gemene rekening, nr. 36423
Wet: art. 2 lid 4 Wet Vpb 1969
Verdiepingscursus dga-advisering
In deze opleiding geven vijf ervaren specialisten hun tips en tricks over hoe advieskansen te herkennen en optimaal te benutten. Zij nemen je aan de hand van casuïstiek mee in de praktische begeleiding van de dga op alle relevante adviesthema’s:
- Optimale houdsterstructuur
- Aanmerkelijk belang
- Gebruikelijk loon & sociale verzekeringsplicht
- Lenen van en aan de bv
- Vermogensstructurering
- Huwelijk & Echtscheiding
- Pensioen
- Bedrijfsoverdracht
Geef een reactie