Toezicht door de fiscus

Wanneer de Belastingdienst een controle gaat uitvoeren, krijgt men in beginsel altijd vooraf een aankondiging van het bezoek en het doel hiervan. Alleen de FIOD komt onaangekondigd. Het is in elk geval van belang om al bij de aankondiging van het bezoek te checken om wat voor onderzoek het gaat. Op die manier kan men meer gericht de nodige maatregelen treffen, zoals de juiste stukken verzamelen en klaarleggen, de administratie op orde brengen en het personeel en de adviseur op de hoogte brengen van het bezoek.

Openingsgesprek

Voordat het onderzoek daadwerkelijk van start gaat, vindt er een openingsgesprek plaats waarbij onder meer procedureafspraken worden gemaakt. Om enig invloed uit te kunnen oefenen op de manier waarop het onderzoek wordt uitgevoerd, is het aan te raden van te voren na te denken over de procedureafspraken, zoals:

• het aanwijzen van een vaste contactpersoon binnen het bedrijf tot wie de controleur zich met zijn vragen moet wenden;
• het opbergen van de administratie in gesloten kasten. Laat men administratie rondslingeren op de werkplek van de controleur, dan mag hij hiervan kennis nemen;
• één medewerker kopieën laten maken, zodat men in de gaten kan houden waarmee de controleur zich bezighoudt.

Informatieverplichting

De controleur zal tijdens het onderzoek verschillende stukken willen inzien. Naast het verstrekken van de opgevraagde stukken moet men ook andere gegevensdragers verschaffen die van betekenis kunnen zijn voor de belastingheffing. Ook moet men de controleur de benodigde medewerking verlenen bij het verkrijgen van inzicht in de opzet en werking van de administratie. Het begrip administratie moet breed worden opgevat. Daaronder valt niet alleen het vastleggen van de financiële gegevens in de boekhouding, maar ook het vastleggen van de bestuurs- en beheersdaden, de interne organisatie, het interne en externe berichtenverkeer en alles wat daarmee samenhangt.

Controlerapport

Als de controle eenmaal achter de rug is, zal de controleur zijn bevindingen vertellen en het controlerapport overhandigen. Als er geen correcties nodig zijn, is de controle hiermee afgerond. Maar de controleur kan ook het standpunt innemen dat correcties moeten plaatsvinden. In dat geval heeft men de mogelijkheid om het een en ander uit te leggen. Slaagt men er op dat moment niet in de controleur van gedachten te laten veranderen, dan kan men daarna alsnog met schriftelijke argumenten komen of extra gegevens aanleveren. Maar let op, dit is geen officieel bezwaarschrift. Men kan pas bezwaar aantekenen nadat de inspecteur een of meer navorderings- of naheffingsaanslagen heeft opgelegd.

Horizontaal toezicht

Naast de traditionele controle gebaseerd op selectie van individuele aangiften en het achteraf controleren door middel van boekenonderzoeken, kunnen bedrijven ook een convenant afsluiten met de fiscus. In deze convenant wordt de gewenste houding en gedrag benoemd en afspraken gemaakt over de wijze en intensiteit van het horizontaal toezicht. Hiervoor moet de fiscus inzicht hebben in de opzet, en werking van het fiscaal relevante deel van interne beheersing.

Groepsgerichte handhaving

De Belastingdienst sluit ook convenanten af met brancheorganisaties en koepels. In het convenant worden afspraken gemaakt over specifieke onderwerpen die in de branche spelen. Daarin leggen partijen vast hoe zij vanaf de ondertekening van het convenant met die onderwerpen zullen omgaan. De bedrijven kunnen zich vervolgens individueel aansluiten bij het convenant en hun aangiften conform de daarin gemaakte afspraken doen. De Belastingdienst controleert de wijze waarop afspraken in het convenant worden nageleefd door steekproefsgewijs een beperkt aantal aangiften te beoordelen. Voor bedrijven die deelnemen aan het convenant heeft dit als voordeel dat de fiscus niet meer bij hen op controle komt.

Opzegging

De Belastingdienst legt via de convenanten het accent op de fase vóór de aangifte, op optreden in de actualiteit en op samenwerking in de fiscale keten. Mogelijke discussiepunten moeten vooraf op tafel worden gelegd, er moet open kaart worden gespeeld en er wordt gezamenlijk naar oplossingen gezocht. Een gang naar de rechter wordt alleen gemaakt als partijen er echt niet uitkomen. Het afsluiten van een convenant met de fiscus kan naast voordelen ook nadelen hebben. De fiscus kan immers alleen al door te dreigen met opzegging van het convenant zijn contractspartner behoorlijk onder druk zetten. Een opzegging zal bovendien allerlei vragen oproepen. We zullen kennelijk moeten afwachten hoe het horizontaal toezicht zich in de toekomst zal gaan ontwikkelen.

Filed Under: Formeel belastingrecht, Nieuws, Overige, Verdieping