De hypothecaire leennormen dragen bij aan verantwoorde kredietverstrekking en financiële stabiliteit, maar beperken de toegang tot de koopwoningmarkt. Minister Heinen licht de uitkomsten en aanbevelingen van de onafhankelijke evaluatie van SEO toe.
De meeste huishoudens zijn voor de aankoop van een woning afhankelijk van hypothecair krediet. De hypothecaire leennormen, sinds 2013 wettelijk verankerd, voorkomen dat huishoudens bij het aangaan van een hypotheek onverantwoorde financiële risico’s nemen. SEO Economisch Onderzoek concludeert in haar evaluatie dat de Loan-to-Income (LTI)-norm doeltreffend is in het waarborgen van verantwoorde kredietverstrekking en bijdraagt aan financiële stabiliteit. De Loan-to-Value (LTV)-limiet blijkt minder doeltreffend door tekortkomingen bij woningtaxaties.
Volgens SEO zijn de leennormen doelmatig: ze beperken weliswaar de toegang tot een koopwoning, maar zijn goed afgestemd op de betaalcapaciteit van huishoudens. De normen zijn voldoende begrijpelijk voor consumenten en redelijk goed uitvoerbaar voor kredietaanbieders en adviseurs. Wel vraagt het onderbouwen van maatwerk veel tijd en is het onzeker of de Autoriteit Financiële Markten (AFM) de onderbouwing ondersteunt.
Aanbevelingen en opvolging
SEO doet zes aanbevelingen. Ten eerste adviseert SEO de huidige Nibud-systematiek te handhaven; deze is helder en beschermt consumenten. Daarnaast moet de transparantie van de Nibud-systematiek worden verbeterd. De minister ondersteunt dit en het Nibud zal de documentatie verduidelijken. Verder adviseert SEO om meer onderzoek te doen naar maatwerk, bijvoorbeeld via een meldpunt voor adviseurs. Ook wordt aanbevolen om studieleningen centraal te registreren, maar het kabinet handhaaft het huidige beleid: kredietaanbieders kunnen studieleningen via MijnDUO verifiëren.
SEO pleit voor verbeteringen in de taxatiepraktijk om de werking van de LTV-limiet te versterken. De minister verwijst naar lopende verbeteringen bij het toezicht op taxateurs en zal onderzoek doen naar het maximeren van de hypotheek tot de koopsom. Tot slot wordt aanbevolen om periodieke monitoring van financiële stabiliteit en toegankelijkheid in te richten. De minister heeft toezichthouders gevraagd jaarlijks hierover te rapporteren.
De komende jaren wordt gemonitord of de opvolging van de aanbevelingen de gewenste effecten heeft en waar nodig bijgestuurd.
Geef een reactie