Het ministerie van Binnenlandse Zaken is een internetconsultatie gestart over het besluit om banken toegang te geven tot de Basisregistratie Personen.
Om witwassen en terrorisme tegen te gaan, moeten banken gegevens van hun klanten verzamelen via klantonderzoek. Dit is een arbeidsintensief proces voor zowel banken als burgers. Daarom wil het kabinet banken, onder strikte voorwaarden, toegang geven tot de Basisregistratie Personen (BRP), zodat zij zonder extra inspanning van burgers het verplichte onderzoek kunnen uitvoeren.
Het conceptbesluit wijzigt het Besluit basisregistratie personen (Besluit BRP) zodat banken onder strikte voorwaarden structureel gegevens uit de BRP mogen gebruiken voor het wettelijk verplichte cliëntenonderzoek in het kader van Europese antiwitwasregels. Kern is dat cliëntenonderzoek door banken wordt aangewezen als werkzaamheid met een ‘gewichtig maatschappelijk belang’, waardoor systematische gegevensverstrekking aan bepaalde banken mogelijk wordt.
Bepaalde in Nederland vergunde banken (met Wft‑bankvergunning) krijgen toegang tot BRP‑gegevens om de identiteit van (potentiële) particuliere klanten en hun gemachtigden te identificeren en te verifiëren bij het openen en aanhouden van een betaalrekening, zoals vereist door Verordening (EU) 2024/1624 (antiwitwasverordening). Het gaat uitsluitend om gegevens die daarvoor noodzakelijk zijn: naam, (eventuele) partnernaam, geboortedatum en ‑plaats, nationaliteit(en) of aanduiding geen/onbekende nationaliteit, burgerservicenummer en adres. Gebruik voor andere (bijvoorbeeld commerciële) doeleinden is verboden.
Poortwachtersrol
Banken vervullen een cruciale poortwachtersrol bij het tegengaan van witwassen en terrorismefinanciering en betrouwbaar cliëntenonderzoek is essentieel. Aansluiting op de BRP moet het onderzoek efficiënter, betrouwbaarder en veiliger maken dan de huidige praktijk met handmatige documentaanlevering door klanten. Dit vermindert administratieve lasten voor burgers en banken, verkleint het risico dat mensen onnodig van het betalingsverkeer worden uitgesloten doordat zij niet tijdig documenten aanleveren, en kan ervaren discriminatie bij handmatige controles helpen terugdringen, doordat verificatie uniform en geautomatiseerd verloopt.
Het besluit bevat een strikte afbakening: alleen particuliere klanten, niet zakelijke klanten of UBO’s; alleen voor betaalrekeningen; alleen ad‑hoc bevragingen op voor cliëntenonderzoek noodzakelijke momenten (onboarding, eenmalig na inwerkingtreding, periodieke hercontroles op basis van risicoprofiel). Een hit/no‑hit‑voorziening of eID‑oplossingen worden als (nog) technisch/onvoldoende haalbaar en minder effectief beoordeeld. Burgers behouden recht op inzage in wie hun BRP‑gegevens heeft geraadpleegd, maar kunnen deze verstrekking niet blokkeren, omdat dat de antiwitwastaak zou ondermijnen.
De internetconsultatie staat open tot en met 23 maart 2026.
Geef een reactie