De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) heeft het ministerie van Justitie en Veiligheid opgeroepen het procesrecht in erfrechtzaken te vereenvoudigen en te verbeteren. Eén erfrechter, één procedure en één loket zouden volgens de KNB zorgen voor een duidelijker, efficiënter en toegankelijker erfrecht.
In het artikel ‘Erfrecht en de toegang tot het recht: knelpunten in het erfprocesrecht’ in het Weekblad voor Privaatrecht, Notariaat en Registratie (WPNR) signaleren rechters verschillende knelpunten in het huidige systeem en bespreken zij mogelijke oplossingen. Naar aanleiding daarvan hebben de gespecialiseerde erfrechtadvocaten (VEAN) het ministerie eveneens gevraagd aandacht te besteden aan deze problemen.
Belemmering toegang tot rechter
De KNB sluit zich aan bij het pleidooi van de rechters en advocaten en heeft hierover. In het huidige stelsel moeten partijen in erfrechtelijke geschillen vaak afzonderlijke procedures starten bij verschillende instanties, elk met eigen procesregels. Dat belemmert de toegang tot de rechter — juist in situaties waarin betrokkenen al in een emotioneel kwetsbare periode verkeren.
De KNB pleit daarom voor één erfrechter, één uniforme procedure en één centraal loket voor alle erfrechtelijke kwesties. Zo’n vereenvoudiging is niet alleen juridisch goed onderbouwd en uitvoerbaar, maar ook maatschappelijk noodzakelijk.
Voorkomen van bevoegdheidsvragen
Door te kiezen voor één gespecialiseerd loket bij de kantonrechter kunnen bevoegdheidsconflicten worden voorkomen. Momenteel verschillen rechters daarover van oordeel. Zo bepaalde het Gerechtshof Den Haag op 20 maart 2018 dat de kantonrechter niet bevoegd is, terwijl bijvoorbeeld de Rechtbank Zwolle-Lelystad in 2010 tot een ander oordeel kwam.
Rol van de kantonrechter
De KNB vindt een laagdrempelige toegang tot de kantonrechter wenselijk, ook in zaken waarin een vereffenaar eerst de verdeling van een nalatenschap moet laten vaststellen voordat hij bedragen kan storten in de consignatiekas, bijvoorbeeld voor erfgenamen die de erfenis verwerpen of onvindbaar zijn. In zulke gevallen gaat het immers enkel om het vaststellen van de bedragen die iedere erfgenaam na de vereffening toekomt.
Bron: KNB, 5 februari 2026
Geef een reactie