Meer gegevensuitwisseling gaat gepaard met complexe regelgeving

De regelgeving op het gebied van internationale uitwisseling van fiscale gegevens tussen belastingdiensten is, ondanks alle ontwikkelingen in de afgelopen jaren, er niet overzichtelijker op geworden. In het Tijdschrift voor Formeel Belastingrecht geeft prof. dr. mr. R.E.C.M. Niessen aan wat dit betekent voor de Nederlandse praktijk.

De internationale uitwisseling van fiscale gegevens heeft als doel de vermijding van dubbele belasting, maar ook het tegengaan van fraude en belastingontwijking. De afspraken die in internationaal verband zijn gemaakt op dit rechtsgebied zijn heel uitlopend.

De belangrijkste verdragen en richtlijnen zijn:

het multilaterale Verdrag inzake Wederzijdse administratieve bijstand in belastingzaken (WABB)-verdrag;
de Multilateral Competent Authority Agreement (MCAA-verdrag);
het V-N-modelverdrag;
het OESO-modelverdrag inzake de voorkoming van dubbele belasting;
het TIEA-model;
het OESO/G20-initiatief: het Model CAA/CRS en MCAA-verdrag (inclusief de Base Erosion and Profit Shifting (BEPS-project). Zie ook: Nederlands standpunt inzake BEPS-actieplan;
de bilaterale belastingverdragen;
de invorderingsverdragen;
de bijzondere FATCA en IGA’s die veel staten hebben gesloten met de Verenigde Staten;
de EU-Bijstandsrichtlijn inzake heffing en invordering; en
de Spaarrenterichtlijn.

Voor de Nederlandse praktijk

Prof. dr. mr. R.E.C.M. Niessen merkt op dat wat wel en niet qua uitwisseling van gegevens mogelijk is, voor elk verdrag en elke situatie afzonderlijk moet worden beoordeeld. Er zijn immers gewone belastingverdragen, TIEA’s, oude en nieuwe verdragen. De invordering is soms wel en soms niet geregeld. Het verdrag is meestal OESO-conform, maar in sommige gevallen is het gebaseerd op het V-N-Modelverdrag. En er zijn gevallen waarin het WABB-verdrag of de EU-Bijstandsrichtlijn een bilateraal verdrag overrulen. Bovendien werken de bepalingen uit de verdragen en richtlijnen niet rechtstreeks. Deze moeten eerst worden omgezet in de nationale Wet op de internationale bijstandsverlening bij de heffing van belastingen met hun uitvoeringsbesluiten (WIBB) en de Wet op de wederzijdse bijstand in de EU bij invordering van belastingschulden en enkele andere schuldvorderingen (WWB).

Per 1 januari 2016

De regels voor Country-by-Country-Reporting zijn echter geïmplementeerd in de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 en die regels gelden sinds 1 januari 2016. Zie in dit verband ook: Regeling aanvullende documentatieverplichtingen verrekenprijzen gepubliceerd.

Volgens Niessen zal de toekomst moeten uitwijzen of alle verdragstaten, al dan niet belastingparadijzen, volledig datgene uitvoeren waarvoor zij hebben getekend.