• Skip to primary navigation
  • Skip to main content
  • Skip to primary sidebar
  • Skip to footer
  • Nieuwsbrief
  • Contact

Taxence

Taxence

  • Nieuws & achtergrond
    • Nieuws
    • Branchenieuws
    • Blogs
    • Verdieping
  • Thema’s
    • AI & Tax Technology
    • Arbeid & Loon
    • Belastingplan
    • BTW & Overdrachtsbelasting
    • BV & DGA
    • Duurzaamheid (ESG & CSRD)
    • Estate planning
    • Alle thema’s
  • Opleidingen
    • AI & Tax Tech
    • ESG & CSRD
    • Estate Planning
    • BTW
    • Vastgoed
    • Internationaal
    • Arbeid & Loon
    • Formeel
    • Familiebedrijven
    • VPB
    • Pensioen
  • Carrière
    • Personalia
    • Vacatures
    • Vacature toevoegen
    • Partners
  • Vakinformatie
    • NDFR
    • Addify
    • JES! Knowledge
    • Fiscaal en meer
    • Tax talks
    • Vakblad Estate Planning
    • Specials
  • Kennisbank

Blog | Wij van WC-eend…

18 juni 2020 door Jos van Moorsel

Onlangs verscheen een conclusie van Advocaat-Generaal Niessen. Toen ik deze conclusie las moest ik onbewust denken aan de reclame van twee in witte jassen gestoken medewerkers van WC-eend die WC-eend aan het beoordelen waren. En ja hoor: Wij van WC-eend bevelen WC-eend aan.

Hoe kom ik hierop? In de conclusie gaat de A-G, de raadskundig adviseur van de HR, in een bepaalde zaak in op de vraag of de Belastingdienst advies moet geven aan een burger over de fiscale gevolgen van voorgenomen handelingen. Dus nog vóór er onherroepelijke fiscale consequenties aan het handelen zijn verbonden. In deze zaak ging het over het overhevelen van pensioengelden van een verzekeringsmaatschappij naar zijn bv om deze vervolgens te lenen van de bv om de kredietcrisis te overleven. Daarna zou terugstorting weer plaatsvinden en de lening worden afgelost en dus de pensioenpot hersteld. Alleen in de fiscaliteit wordt deze overheveling van pensioengelden gezien als een afkoop van het pensioen en er volgde dus een gepeperde aanslag. De directeur heeft bezwaar en beroep aangetekend en staat thans bij de Hoge Raad. De A-G is snel klaar met het beroep over de afkoop van de pensioenregeling. Daar is gehandeld conform de fiscale wetgeving en dus niets aan te doen.

Ambtshalve stelt de A-G zich de vraag of de niet-fiscaal geschoolde burger beschermd moet worden. Hoewel “iedere burger wordt geacht de wet te kennen” en iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid heeft en moet dragen voor zijn beslissingen, kunnen mensen worden belemmerd bij het maken van de juiste keuze doordat zij niet beschikken over de noodzakelijke persoonlijke kwaliteiten, of doordat zij te maken hebben met een probleem waarmee zij onvoldoende bekend zijn. In dit geval bezat de directeur niet voldoende fiscale kennis om de gevolgen van zijn handelen te overzien. In eerste instantie had de verzekeraar de directeur moeten informeren over de gevolgen van het voorgenomen handelen. Maar is er ook niet een zorgplicht voor de overheid?

In de Algemene wet bestuursrecht is een van de onderliggende principes van behoorlijk bestuur de actieve zorgplicht van het bestuur richting de burger. Dit vinden wij terug in bijvoorbeeld de doorzendverplichting, de mededelingsplicht, waarschuwingsplicht of in de gelegenheid om een verzuim te herstellen. Toch is dit niet allemaal even goed uit de verf gekomen. De Awb wordt steeds formalistischer toegepast, de belangen van de burger worden niet afdoende onderkent en het burgerbeeld van wetgever, beleidsmakers, bestuursorganen en bestuursrechters is niet realistisch.

Omdat het belastingrecht ook onderworpen is aan de beginselen van behoorlijk bestuur, is de A-G van mening dat de overheid een zorgplicht heeft voor gevallen waarin belastingplichtigen in problemen geraken door een tekort aan zelfredzaamheid in verband met gecompliceerde fiscale regelgeving. Deze zorgplicht moet worden gedragen door de bestuursrechter en door de Belastingdienst als overheidsorgaan in deze. A-G Niessen signaleert meteen ook het knelpunt. De Belastingdienst komt meestal pas de hoogte van het fiscale handelen van de burger door het indienen van een aangifte. En dan zijn de fiscale gevolgen vaak al onomkeerbaar. En overleg vooraf met de Belastingdienst is niet altijd mogelijk, zeker niet voor de “gewone” burger die het moet doen met informatie van de Belastingtelefoon. (De burger kan natuurlijk altijd een beroep doen op een deskundige belastingadviseur, doch daar hangt wel een prijskaartje aan.)  

Omdat de Hoge Raad zich nog nooit over deze materie heeft kunnen uitspreken, vraagt de Advocaat-Generaal om in het te wijzen arrest ten overvloede aandacht te besteden. De Hoge Raad zou mede met het oog op de grondslagen van de Awb en de stellingname van de regering en de eerder geuite overwegingen van de Raad van State het belang van een reëel burgerperspectief kunnen onderschrijven. Dat de formele regeltjes de belangen van de burgers niet onnodig bemoeilijken.

Hoe dat uit moet pakken is natuurlijk een heel ander punt. Voor ieder geval is dat anders en er is geen algemeen geldende regel voor te bedenken. Misschien een soort van “terugdraaimogelijkheid”, zoals bij de geruisloze terugkeer uit de bv, of een “reflectieperiode” of een grotere discretionaire bevoegdheid van de inspecteur? U kunt misschien ook nog wel een paar mogelijkheden bedenken.

De titel van dit stukje had ook kunnen zijn: “De slager keurt zijn eigen vlees”, of “Schoenlapper blijf bij je leest”. Niet dat aan de deskundigheid van de Belastingdienst in deze getwijfeld moet worden. Maar het geven van informatie over de fiscale gevolgen van de voorgenomen handelingen kan het beste geschieden door onafhankelijke “keurmeesters” en dat zijn in dit geval de belastingadviseurs. Niet alleen omdat zij de kennis hebben maar vooral omdat de schijn van belangenverstrengeling uitgesloten is. De belastingadviseur werkt alleen voor zijn cliënt en niet (ook) voor de overheid. Misschien had de titel dan ook kunnen zijn “Een knecht kan geen twee meesters dienen”.

Bron: Conclusie A-G Niessen van 15 mei 2020, HR 19/03705 in NTFR 2020/1766 met commentaar van mr. P.G.M. Jansen

Filed Under: Blogs

Reageer
Vorige artikel
Blog | Omdenken
Volgende artikel
Opinie | Herijken van gebruiksduur en restwaarden

Reader Interactions

Gerelateerde berichten

one tier board

Blog | Je wordt genoemd

Richard Beune reageert in zijn blog op een opmerking van A-G Koopman over de kwestie over prejudiciële vragen van de Hoge Raad aan het Europees Hof van Justitie EG over de meldingsregeling van artikel 36 Invorderingswet 1990.

Opinie | Woonplaatsonderzoek begrensd

Een woonplaatsonderzoek maakt een vergaande inbreuk op de privacy van de belanghebbende. De Belastingdienst heeft een werkinstructie opgesteld en een expertisecentrum opgericht om een uniforme werkwijze bij woonplaatsonderzoeken te bevorderen. Daarin staan handvatten die in de praktijk bij een woonplaatsonderzoek kunnen worden gebruikt. Mr. Angelique Perdaems signaleert dat de werkinstructie een verbetering kan zijn, maar... lees verder

Opinie | Een betrekkelijk groote mate van frischheid

De politierechter in het strafrecht behandelt zaken van relatief eenvoudige aard en kan daardoor vaak direct ten overstaan van partijen mondeling uitspraak doen. In deze NTFR Opinie onderzoekt Michiel Hennevelt in hoeverre het fiscale procesrecht mogelijkheden biedt dit politierechtermodel te benaderen. Daarbij gaat hij in het bijzonder in op de mondelinge uitspraak in belastingzaken en... lees verder

Opinie | De nieuwe definitie van fonds voor gemene rekening

Met ingang van 2025 is de wet gewijzigd. In het nieuwe systeem, zijn personenvennootschappen niet belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting, behalve als ze binnen de nieuwe definitie van (open) fonds voor gemene rekening vallen. De oude toetredings- en overdraagbaarheidscriterium en verhandelbaarheidscriterium zijn vervallen. Zoals vaker, geschiedenis herhaalt zich niet, maar rijmt wel: er is sinds dit... lees verder

NTFR Opinie

Opinie | ‘Musks fiscale kettingzaag: heimwee naar de middeleeuwen’

Ze leken zover weg, de middeleeuwen, maar ineens lijken ze weer springlevend. Techmiljardairs wanen zich ridders met koninklijke aspiraties; daarbij claimen zij goddelijke rechten en aristocratische fiscale privileges. Grootheidswaanzin verdraagt blijkbaar geen belastingheffing. In zijn NTFR Opinie gaat prof. mr. dr. Hans Gribnau in op de politieke macht die techmiljardairs steeds meer krijgen. Die macht... lees verder

Geef een reactie Reactie annuleren

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Primary Sidebar

Footer

  • Fiscaal nieuws
  • Opleidingen
  • Kennisbank
  • Vacatures
  • Over ons
  • Adverteren op Taxence
  • NDFR
  • JES! (ESG producten)
  • Fiscaal en meer
  • Addify
  • Tax Talks
  • Register Estate Planners (REP)
  • Contact
  • Linkedin
  • X
  • Facebook
  • Aanmelden nieuwsbrief
  • Naar Sdu Webshop

Taxence is een uitgave van
Sdu
Maanweg 174
2516 AB Den Haag

Powered by Sdu

  • Disclaimer
  • Privacy Statement en Cookiebeleid
SDU

Het laatste nieuws van
Taxence in je mail?


×