Deloitte laat controles door AI doen

Maandagochtend, half tien. Een klant belt: de inspecteur wil zijn loon corrigeren, de bezwaartermijn loopt vrijdag af. Vroeger kostte dit een halve dag zoeken, schrijven en afstemmen. Nu werkt Ron Meijer met vier AI-partners die elk hun eigen rol vervullen – en heeft hij binnen anderhalf uur een compleet, uitlegbaar dossier.

Over de risicocategorieën van de EU AI Act is opvallend weinig te horen, terwijl de bijbehorende verplichtingen en sancties al van kracht zijn. De aandacht ging vooral naar Artikel 4 van de Verordening, dat door fiscale én juridische experts breed wordt geïnterpreteerd als trainingsplicht. Maar daarmee houdt het niet op.

Stel: je gebruikt AI om een bezwaarschrift op te stellen. De inspecteur vraagt: “Hoe is dit tot stand gekomen?” Kun je dat antwoorden? Niet vaag, maar concreet – welke tool, welke bronnen, wie heeft het beoordeeld?

Er was een tijd dat een goed fiscaal advies begon met koffie, een pen en een stapel wetboeken. Die tijd is voorbij. Vandaag open je Copilot of ChatGPT, typt een vraag en wacht af. Wat terugkomt is keurig, beleefd – en volkomen onbruikbaar. Niet omdat de technologie faalt, maar omdat de instructie ontbreekt.

De legal AI-markt explodeert. Elke maand verschijnt er een nieuwe tool. Ook de features, zoals jurisprudentieonderzoek en contractanalyse, zijn indrukwekkend. Maar in de praktijk werkt een jurist en fiscalist dagelijks al snel in zeven, acht applicaties: DSM, zaaksysteem, Word, Outlook, researchtools, interne kennisbanken. Voeg daar twee of drie AI-tools aan toe en je hebt geen tijdswinst meer, maar elf vensters die niet met elkaar praten. En daar gaat de productiviteit weer verloren.