Het huidige stelsel voor de energiebelasting pakt relatief ongunstig uit voor huishoudens en voor verduurzaming. De belasting op elektriciteit kan voor de meeste huishoudens flink omlaag, zonder dat de overheid inkomsten misloopt. Dat stelt de Consumentenbond op basis van een doorrekening van adviesbureau Berenschot.
Huishoudens hebben doorgaans een lager energieverbruik en betalen daardoor per energie-eenheid meer belasting dan bedrijven met een hoog verbruik. Daarnaast is de energiebelasting op elektriciteit hoger dan op gas. Dat maakt elektrificatie, zoals verwarmen met een warmtepomp en koken op inductie, relatief duur.
Een budgetneutrale herverdeling van de energiebelasting kan daar verandering in brengen. Daarbij wordt de belasting op elektriciteit fors verlaagd, zonder dat de totale belastingopbrengsten voor het Rijk afnemen. Er zijn twee varianten uitgewerkt. In de eerste wordt het tekort voor 60 procent gecompenseerd door een hogere belasting op gas in de hogere verbruiksschijven en voor 40 procent door een lagere teruggave van energiebelasting voor kleine aansluitingen. In de tweede variant wordt deze teruggave met 30 procent verlaagd en wordt het resterende bedrag opgebracht door een hogere gasbelasting in de hogere schijven.
Energierekening
De meeste huishoudens profiteren van de herverdeling, maar de effecten verschillen sterk. Vooral volledig elektrische woningen hebben voordeel: hun energierekening kan jaarlijks tot circa 450 euro lager uitvallen. Kleine huishoudens in woningen op aardgas profiteren het minst en kunnen er zelfs op achteruitgaan. In de doorgerekende voorbeelden kan het nadeel oplopen tot 62 euro per jaar.
De voorstellen maken verduurzaming via elektrificatie financieel aantrekkelijker. De overstap naar elektrische verwarming en inductiekoken kan tot ongeveer 600 euro per jaar voordeliger worden. Vooral grotere huishoudens hebben daar baat bij.
De herverdeling kent ook mogelijke neveneffecten. Zo wordt kleinschalige elektriciteitsopslag, bijvoorbeeld met thuisbatterijen, goedkoper doordat dubbele energiebelasting verdwijnt. Een deel van de lasten verschuift bovendien naar bedrijven door een hogere belasting op gas.
Netcongestie
Tegelijkertijd kan verdere elektrificatie de netcongestie vergroten. Ook kan aansluiting op een warmtenet financieel minder aantrekkelijk worden. Voor zonnepanelen kan de terugverdientijd toenemen, doordat het zelf gebruiken en opslaan van opgewekte elektriciteit relatief minder financieel voordeel oplevert. De uiteindelijke belastingopbrengsten kunnen daarnaast veranderen wanneer huishoudens en bedrijven hun energieverbruik aanpassen aan de nieuwe prijzen.
Lees het volledige rapport ‘Een eerlijke en duurzame energiebelasting’
Geef een reactie