De Hoge Raad heeft geoordeeld dat het verhoogde percentage belastingrente voor de vennootschapsbelasting in strijd is met algemene rechtsbeginselen en daarom onverbindend is. De staatssecretaris van Financiën schetst de gevolgen voor belastingplichtigen, de massaalbezwaarprocedures en de uitvoering door de Belastingdienst.
Op 16 januari 2026 wees de Hoge Raad arrest over de hoogte van het belastingrentepercentage voor de vennootschapsbelasting. Sinds oktober 2020 wordt dit percentage geregeld in het Besluit belasting- en invorderingsrente (Besluit BIR), dat een regulier en een verhoogd percentage kent. Het verhoogde percentage gold voor de vennootschapsbelasting en enkele andere belastingmiddelen. Volgens de Hoge Raad is het verhoogde percentage in strijd met algemene rechtsbeginselen, omdat hiermee een lastenverzwaring is neergelegd bij vennootschapsbelastingplichtigen zonder enig ander duidelijk doel dan dat van budgettaire opbrengsten en een goede rechtvaardigingsgrond ontbreekt. De rechter is bevoegd lagere regelgeving aan ongeschreven rechtsbeginselen te toetsen. De bepaling waarmee het verhoogde percentage is geregeld, is daarom onverbindend en buiten toepassing verklaard, zodat nu in alle gevallen alleen nog het reguliere percentage geldt.
Massaal bezwaar en rechtsherstel
Naar aanleiding van de grote toename van bezwaren tegen het verhoogde percentage was eerder een Aanwijzing massaal bezwaar belastingrente vennootschapsbelasting afgegeven. Met het arrest acht het kabinet de daarin opgenomen rechtsvragen beantwoord. De Hoge Raad heeft bevestigd dat het verhoogde percentage in strijd is met het evenredigheids- en gelijkheidsbeginsel; andere aangevoerde rechtsgronden geven geen aanleiding tot verdere overwegingen of tegemoetkomingen.
Daarnaast was een afzonderlijke Aanwijzing massaal bezwaar belastingrente inkomstenbelasting gegeven voor bezwaren tegen het reguliere percentage. Het kabinet acht ook de rechtsvragen in deze aanwijzing met het arrest beantwoord: de Hoge Raad heeft geoordeeld dat geen strijd bestaat met algemene rechtsbeginselen of hoger recht en dat de bepaling van het reguliere percentage niet onverbindend is, ook niet na de per 1 januari 2024 gewijzigde berekeningssystematiek.
De inspecteur zal twee collectieve uitspraken doen. Voor de vennootschapsbelasting worden de bezwaren waarvoor de aanwijzing geldt gegrond verklaard; voor de inkomstenbelasting worden de massaalbezwaarzaken ongegrond verklaard. Uiterlijk op 26 februari worden beide uitspraken in de Staatscourant en op de website van de Belastingdienst gepubliceerd. Binnen zes maanden daarna worden de bestreden rentebeschikkingen waarin het verhoogde percentage is toegepast, verminderd tot het reguliere percentage. Ook openstaande verzoeken tot herziening van belastingrente bij voorlopige aanslagen worden toegewezen, mits aan de wettelijke voorwaarden is voldaan. In totaal gaat het om circa 30.000 bezwaren en verzoeken. De Belastingdienst heeft de rentepercentages in de IT‑systemen aangepast zodat nieuwe beschikkingen met het juiste percentage worden berekend en verwacht de extra werkzaamheden binnen de bestaande capaciteit te kunnen uitvoeren.
Budgettaire gevolgen
De structurele budgettaire derving wordt geraamd op € 145 miljoen per jaar. Daarnaast wordt de incidentele derving voor compensatie van de massaalbezwaarmakers geraamd op € 119 miljoen in 2026. In 2026 bedraagt het totale negatieve budgettaire effect € 264 miljoen, waarna structureel een derving van € 145 miljoen per jaar resteert.
Geef een reactie