Staatssecretaris Nobel informeert de Eerste en Tweede Kamer in hoofdlijnen over de contouren van het nieuwe financieringsstelsel van de kinderopvang.
Het kabinet wil dat de kinderopvangtoeslag op termijn verdwijnt. In de plaats daarvan komt er een nieuw financieringsstelsel voor kinderopvang. Het nieuwe stelsel is eenvoudiger en biedt ouders meer zekerheid over wat zij moeten betalen aan kinderopvang. De kosten voor kinderopvang gaan voor de meeste werkende ouders omlaag. Dit plan past binnen de bredere ambitie van het kabinet om het belastingen- en toeslagenstelsel eenvoudiger te maken.
Het kabinet heeft in het regeerprogramma afgesproken dat er per 2027 een hoge, inkomensonafhankelijke vergoeding voor kinderopvang komt voor werkende ouders. De overheid betaalt deze vergoeding rechtstreeks aan kinderopvangorganisaties. De kinderopvangtoeslag op basis van een voorschot verdwijnt. Ouders betalen nog wel een eigen bijdrage aan hun kinderopvangorganisatie. Er wordt vooraf getoetst of zij voldoen aan de voorwaarden. Ouders krijgen hierdoor vóórdat ze starten met het afnemen van opvang zekerheid over het recht op de vergoeding. In het nieuwe kinderopvangstelsel vordert de overheid achteraf geen bedragen meer terug bij ouders.
Verkenningsfase met Dienst Toeslagen
Het realiseren van een nieuw financieringsstelsel is een grote operatie. Het kabinet gaat de komende tijd het stelsel doorontwikkelen tot een uitvoerbaar financieringsstelsel. Het verkent welke keuzes en stappen daar nog voor gezet moeten worden. Het doel is om gezamenlijk vanuit beleid en uitvoering te komen tot een stelsel waarin eenvoud en zekerheid voor de ouder leidend is. Ook is eenvoud voor de uitvoerder en de kinderopvangsector een belangrijk principe.
Het kabinet ziet Dienst Toeslagen als de meest logische partij voor deze rol. Dienst Toeslagen heeft expertise die cruciaal is in het nieuwe stelsel, bijvoorbeeld waar het gaat over de gegevensuitwisseling met kinderopvangorganisaties. Tegelijkertijd betreft het nieuwe stelsel een grote opgave, waarvan de implicaties voor Dienst Toeslagen op dit moment nog niet volledig in beeld zijn. Na afloop van deze verkenningsfase volgt daarom een weegmoment, waarop expliciet besloten wordt over de verdere voortgang. Voor de verdere uitwerking van het stelsel blijft het kabinet ook de kinderopvangorganisaties betrekken.
Personeelstekorten en aanvullende maatregelen
Zoals bij elke grote herziening is de overgang naar een nieuw stelsel complex en niet zonder gevolgen. Naast de duidelijke voordelen heeft het kabinet ook oog voor de risico’s. Deze kunnen zich met name in de overgangsperiode voordoen. De overgang naar het nieuwe stelsel leidt vrijwel zeker tot een stijging van de vraag naar kinderopvang. Wanneer het aanbod de extra vraag niet kan bijbenen, kan dit leiden tot prijsstijgingen en wachtlijsten. Als de prijzen stijgen, heeft dat met name gevolgen voor huishoudens met een laag inkomen. Zij hebben nu vaak al recht op het maximale vergoedingspercentage voor kinderopvangtoeslag. En daardoor profiteren zij niet van het nieuwe, hoge algemene vergoedingspercentage.
Het kabinet is zich hiervan bewust. Het verkent de komende periode mogelijke aanvullende maatregelen om nadelige gevolgen te beperken. Het kijkt daarbij onder meer naar de rol van gemeentelijk kinderopvangbeleid, het voorkomen van grote prijsstijgingen en het tegengaan van personeelstekorten. Het kabinet beslist op zijn vroegst volgend voorjaar over eventuele aanvullende maatregelen.
‘Dit gaat niet werken’
Emmeline Bijlsma, directeur van de Brancheorganisatie Kinderopvang reageert kritisch bij Nieuwsuur. “Waar ik wel verrast over ben, is dat het kabinet blijft volharden in een plan, waarvan eigenlijk iedereen zegt: het is geen goed plan. Ook de belangrijkste onafhankelijke adviseurs van het kabinet, Sociaal Cultureel Planbureau en het Centraal Planbureau hebben gezegd: geen goed idee. En toch gaat het kabinet ermee door.”
Volgens Bijlsma is het positief dat kinderopvang betaalbaarder en eenvoudiger wordt. “Maar de manier waarop het kabinet het doet en het tempo waarin het kabinet het doet. Dat gaat niet werken. We hebben enorme personeelstekorten in de kinderopvang. En als je kinderopvang heel goedkoop gaat maken, gaat de vraag heel erg toenemen. En dat betekent lange wachtlijsten, dalende kwaliteit en stress bij medewerkers.”
Geef een reactie