In 2024 gaf het Rijk € 4,4 miljard uit aan het bevorderen van energiebesparing en hernieuwbare energie. In datzelfde jaar ontving de Rijksoverheid € 26,5 miljard aan belastingen op energieverbruik, zoals energiebelasting en accijns op motorbrandstoffen.
Dat blijkt uit de publicatie Overheidsrekening Energietransitie van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
De uitgaven aan de energietransitie bestaan onder meer uit subsidies. Daarnaast verleent de overheid belastingkortingen op energiegebruik, zoals de aansluitingskorting op de energierekening, gratis uitgifte van CO₂-emissierechten en – in 2023 – het energieplafond. Zonder deze kortingen zouden de belastinginkomsten in 2024 € 7,5 miljard hoger zijn geweest. Jaarlijks loopt de overheid door belastingkortingen op energiegebruik meer inkomsten mis dan zij rechtstreeks uitgeeft aan energiebesparing en duurzame energie.
Grootste deel inkomsten uit wegverkeer
Van de totale belastinginkomsten uit energieverbruik had in 2024 ongeveer 60 procent betrekking op het wegvervoer. Het gaat hierbij om accijns op motorbrandstoffen, belasting op personenauto’s en motorrijtuigen (bpm) en motorrijtuigenbelasting. Als ook de btw op accijnzen wordt meegerekend, stijgt dit aandeel tot 63 procent. Ongeveer 20 procent van de inkomsten kwam uit de energiebelasting op elektriciteit en aardgas.
In 2022 en 2023 vielen de inkomsten uit energiebelasting lager uit, onder meer door het ingestelde prijsplafond als compensatie voor hoge energieprijzen. De opbrengsten uit emissierechten (ETS) en vliegbelasting zijn de afgelopen jaren juist toegenomen.
Wisselende samenstelling uitgaven
Van de € 4,4 miljard aan uitgaven in 2024 ging 1,5 miljard naar de subsidieregeling Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE) voor bedrijven. Daarnaast werd € 1 miljard besteed aan subsidies voor de verduurzaming van gebouwen.
Veel subsidieregelingen hebben een beperkte looptijd, waardoor het maatregelenpakket jaarlijks verandert. De SDE is een langlopende regeling, maar de omvang van de uitgaven hangt samen met de energieprijzen. In 2022 en 2023 waren de SDE-uitgaven relatief laag, juist in jaren met hoge energieprijzen.
De uitgaven van lokale overheden via specifieke uitkeringen (SPUKs) namen tussen 2019 en 2024 toe van nul naar € 600 miljoen.
Bron: CBS, 24 februari 2026
Geef een reactie