De Inspectie belastingen, toeslagen en douane (IBTD) presenteert de eerste bevindingen van haar onderzoek naar de rechtsbescherming van ondernemers bij geschillen over douaneheffingen. De nadruk ligt op de voornemenfase, waarin rechtsbescherming vanaf het eerste moment goed geregeld en toegepast moet zijn.
Het onderzoek werd gestart na signalen van ondernemers die zich niet altijd gehoord voelden door de Douane en medewerkers die meldden dat Europese wet- en regelgeving weinig ruimte liet voor belangenafweging. IBTD onderzocht 86 dossiers met voorgenomen correcties op aangiftes in de eerste helft van 2024. De kernvraag was of de Douane ondernemers tijdig en volledig informeert en hen in de gelegenheid stelt hun visie en relevante stukken in te brengen vóór een beslissing wordt genomen.
Uit de eerste analyse blijkt dat de Douane in de meeste gevallen ondernemers te woord staat, maar dat het terugkoppelen van motieven, afwegingen en inzagerechten te vaak onvoldoende gebeurt. De conceptbesluiten zijn niet altijd duidelijk als zodanig herkenbaar en verwijzen minder dan de helft van de gevallen expliciet naar het recht op inzage in de onderliggende stukken. Ook ontbreekt doorgaans een transparante motivatie over hoe argumenten en documenten van ondernemers in de besluitvorming worden meegenomen. Dit belemmert ondernemers in hun afweging of bezwaar zinvol is en beperkt de mogelijkheden tot een gelijkwaardige juridische strijd.
Oproep tot verbetering en focus op informatiehuishouding
De IBTD roept de Douane op om het Unierechtelijk verdedigingsbeginsel en nationale wetgeving strikt toe te passen, al in de voornemenfase. Dit betekent: expliciet wijzen op inzagerechten en helder motiveren waarom bepaalde argumenten of documenten niet afdoende zijn bevonden. Daarnaast signaleert IBTD dat de informatiehuishouding bij de Douane te wensen overlaat: dossiers zijn versnipperd over verschillende systemen, niet altijd volledig en dus lastig te overzien of reconstrueren.
Het onderzoek wordt vervolgd met de bezwaarfase en een analyse van de speelruimte die Europese regels lokaal laten. IBTD verwacht het eindrapport in de eerste helft van 2026 te publiceren.
Geef een reactie