Verschillen tussen voorlopige en definitieve aanslagen zijn inherent aan de systematiek. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan verbeteringen in samenwerking, controleprocessen en communicatie richting belastingplichtigen.
In antwoord op vragen over het bericht dat in 2022 voor € 3,9 miljard te veel belasting is betaald via voorlopige aanslagen, stelt de staatssecretaris van Financiën dat een eerste voorlopige aanslag (EVA) een schatting is van de verschuldigde belasting voor het lopende jaar. Deze wordt opgelegd om te zorgen dat de belasting zoveel mogelijk tijdens het jaar zelf wordt betaald of ontvangen, in plaats van dat belastingplichtigen pas achteraf bij de definitieve aanslag (DA) bericht ontvangen over het volledig te betalen bedrag of dan pas de volledige teruggave ontvangen.
De EVA is gebaseerd op gegevens uit voorgaande jaren die bij de Belastingdienst bekend zijn. De DA daarentegen wordt vastgesteld op basis van actuele gegevens uit de aangifte over het betreffende belastingjaar, getoetst aan contra-informatie van onder meer banken, werkgevers en uitkeringsinstanties. Dat de EVA afwijkt van de DA is volgens de staatssecretaris “een voorzien onderdeel van het stelsel” en daarmee te rechtvaardigen. De Belastingdienst ziet echter het belang om verschillen te minimaliseren en roept belastingplichtigen op de gebruikte gegevens te controleren via Mijn Belastingdienst.
Systematiek, geen samenwerkingsprobleem
De verschillen komen volgens de staatssecretaris niet in belangrijke mate voort uit gebrek aan samenwerking tussen CAP IH en de directies Particulieren en MKB. De belangrijkste reden is de systematiek van de (E)VA zelf. Het proces voor (E)VA en DA verschilt niet veel; het onderscheid zit vooral in de gebruikte gegevens.
Het minimaliseren van verschillen behoort tot de gezamenlijke taakopdracht van alle betrokken directies. In 2026 wordt onderzocht in hoeverre de ontwikkeling en toepassing van het beoordelingsproces meer in samenhang kan plaatsvinden met die van de DA, wat kan leiden tot een betere afstemming van controles en een meer geïntegreerde werkwijze.
Daarnaast wordt gekeken naar een gebruiksvriendelijker wijzigingsproces voor de VA en worden campagnes ingezet om burgers te stimuleren tijdig wijzigingen door te geven, bijvoorbeeld bij life-events. Ook wordt gewerkt aan verbetering van de vaktechnische slagkracht binnen CAP IH.
Er werd in de reactie van de staatssecretaris alleen gesproken over mogelijk te sterk afwijkende bedragen. Het probleem is echter groter. Soms staan er op de voorheffingsaanslagen posten die op de vooringevulde definitieve aanslag niet meer voorkomen. Bv. onjuiste buitenlandse belastingaftrek, niet van toepassing zijnde aandelenbezit etc. Aangezien de vooringevulde definitieve aanslag wel correct is – die eerder genoemde posten komen daar ZONDER INGRIJPEN van de belastingbetaler ! – niet meer voor- bespaart de belastingbetaler zich de moeite om zijn voorlopige aanslag te corrigeren want….. komt goed!