Wat doen bedrijven aan de loonkloof?

Op 14 november werken vrouwen de rest van het jaar symbolisch voor niets. Er is dan nog 13% van het jaar te gaan, gelijk aan de loonkloof tussen mannen en vrouwen. Om de aandacht hierop te vestigen is 14 november uitgeroepen tot Equal Pay Day. Op 24 april 2023 heeft de Europese Raad ingestemd met de EU richtlijn die de ongelijke beloning tussen mannen en vrouwen moet wegnemen.

De gemiddelde loonkloof tussen mannen en vrouwen in de EU bedroeg 12,7% in 2021. Volgens de nieuwe richtlijn, die op 17 mei 2023 in het Publicatieblad van de EU is opgenomen, moeten bedrijven met meer dan 100 werknemers periodiek gaan rapporteren over de loonkloof. Er moet informatie uitgewisseld worden over hoeveel zij vrouwen en mannen betalen voor werk van gelijke waarde De richtlijn moet op 7 juni 2026 in nationale wetgeving zijn geïmplementeerd. De rapportageverplichting wordt gefaseerd ingevoerd:

Bedrijven met 250 werknemers of meer moeten voor het eerst uiterlijk op 7 juni 2027 rapporteren en vervolgens om het jaar.
Bedrijven met 150-249 werknemers moeten voor het eerst uiterlijk op 7 juni 2027 rapporteren en vervolgens om de drie jaar.
Bedrijven met 100-149 werknemers moeten voor het eerst uiterlijk op 7 juni 2031 rapporteren en vervolgens om de drie jaar.

De lidstaten mogen zelf bepalen of zij werkgevers met minder dan 100 werknemers voorschrijven om te rapporteren over de loonkloof.

Naast de rapportageverplichting moeten werkgevers werkzoekenden, in de vacaturetekst of voorafgaand aan het sollicitatiegesprek, informeren over het beginsalaris of de loonschaal van de vacature. Ook mogen ze sollicitanten niet meer vragen naar het laatst verdiende salaris.
Als uit de loonrapportage blijkt dat de loonkloof tussen mannen en vrouwen ten minste 5% is, moeten werkgevers samen met vertegenwoordigers van hun werknemers een gezamenlijke loonbeoordeling uitvoeren. De EU-landen moeten doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties, zoals boetes, opleggen aan werkgevers die de regels overtreden. Werknemers die door een overtreding schade hebben ondervonden, hebben het recht om compensatie te eisen. Daarnaast zijn voor het eerst intersectionele discriminatie en de rechten van non-binaire personen opgenomen in het toepassingsgebied van de nieuwe regels.

Recht op duidelijke en volledige informatie

Volgens de regels hebben werknemers en vertegenwoordigers recht op duidelijke en volledige informatie over het individuele en gemiddelde beloningsniveau, uitgesplitst naar geslacht. Loongeheimhouding wordt verboden. Dat betekent dat er geen contractvoorwaarden mogen zijn die werknemers beletten hun beloning bekend te maken, of informatie te zoeken over de beloning van dezelfde of andere categorieën van werknemers.

In een uitzending van EenVandaag zegt organisatiepsycholoog Belle Derks dat dit onderwerp structurele aandacht verdient. Mannen verdienen dus nog steeds meer dan vrouwen voor hetzelfde werk. Die kloof is de afgelopen twee jaar ook niet kleiner geworden maar juist groter, vertelt Derks. “Er is bij bedrijven vaak even aandacht voor en dan verslapt het weer.”

In de uitzending komen ook medewerkers van Sdu aan het woord.

Kijk hier naar de uitzending