Ongeveer 7 procent van de rokers in Nederland stopte met roken na de accijnsverhoging op tabak in 2024.
Dit blijkt uit onderzoek van het RIVM naar de effecten van deze belastingverhoging. Een opvallende ontwikkeling is dat het aandeel tabaksproducten dat in het buitenland wordt gekocht, fors is toegenomen. In 2024 werd naar schatting 60 procent van de tabaksproducten door Nederlandse rokers over de grens aangeschaft, terwijl dit in 2023 nog 40 procent was en in 2020 slechts 30 procent.
Terugdringen aankopen uit buitenland
Het RIVM concludeert dat rokers nog steeds prijsgevoelig zijn, maar dat het prijsbeleid minder effectief wordt zolang tabak in buurlanden goedkoper blijft. Het verwacht dat, zonder prijsverhogingen in de omliggende landen, het aantal stoppers of stoppogingen zal afnemen. Het instituut adviseert daarom om het beleid te richten op het terugdringen van aankopen in het buitenland, bijvoorbeeld door de tabaksprijzen in Europa meer gelijk te trekken en de maximale hoeveelheid tabak die uit het buitenland mag worden meegenomen te verlagen en hierop te controleren.
Accijns op vapes
Ook wordt aanbevolen accijns op e-sigaretten (vapes) in te voeren. Veel jongeren beginnen met roken via e-sigaretten en stappen later over op gewone sigaretten. Het verbod op smaakjes voor vapes draagt bij aan het minder aantrekkelijk maken van deze producten voor jongeren, en recent onderzoek suggereert dat dit verbod effect heeft.
Prijsbeleid wordt internationaal gezien als de meest effectieve maatregel tegen roken. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert jaarlijkse, substantiële accijnsverhogingen2. De prijsstijgingen in 2023 en 2024 waren respectievelijk 11 en 24 procent voor sigaretten, en 28 en 45 procent voor shag1. Deze forse stijgingen lijken bij te dragen aan het toegenomen grensoverschrijdend kopen van tabak. Het RIVM benadrukt het belang van aanvullende maatregelen, zoals het beperken van verkooppunten en goede stoppen-met-rokenzorg, om het doel van een rookvrije generatie te bereiken.
Bron: RIVM, 17 juni 2025
Geef een reactie