De vrijstelling voor bedrijfsoverdracht in de familiesfeer geldt niet voor een neef die het bedrijf van zijn oom overneemt. De wet beperkt de vrijstelling tot een specifieke familiekring en die beperking is niet discriminerend.
Een man exploiteert sinds 1995 samen met zijn oom een melkveebedrijf in maatschapsverband. Het bedrijf is oorspronkelijk in 1983 door de grootvader aan de oom overgedragen. In 2020 wordt de maatschap beëindigd en verkrijgt de man (aanvullend) de volledige economische en juridische eigendom van de bedrijfsgronden en opstallen. Hij betaalt overdrachtsbelasting, maar stelt dat de vrijstelling voor bedrijfsoverdracht binnen de familie van toepassing is. Volgens hem is het bedrijf feitelijk altijd binnen de rechte lijn gebleven en is het slechts tijdelijk bij de oom “geparkeerd”. De inspecteur weigert de vrijstelling.
Beperkte kring van verkrijgers doorslaggevend
Hof Arnhem-Leeuwarden oordeelt dat de vrijstelling niet van toepassing is. De overdracht in 1983 heeft juridisch plaatsgevonden van de grootvader aan de oom. Dat de feitelijke leiding later bij de moeder en vervolgens bij de man lag, maakt dit niet anders. De wetgever heeft bewust gekozen voor een beperkte kring van verkrijgers, zoals (klein)kinderen en broers en zusters. Een neef valt daar niet onder. De ratio van de regeling – het voorkomen van versnippering van ondernemingsvermogen – kan niet leiden tot een ruimere uitleg dan de wet toestaat.
Volgens het hof is ook geen sprake van verboden discriminatie. De wetgever heeft een objectieve en redelijke rechtvaardiging om de vrijstelling te beperken tot een afgebakende familiekring. Dat de legitieme portie is gewijzigd of dat sprake is van een lang bestaand familiebedrijf, maakt dit niet anders. Ook het beroep op het evenredigheidsbeginsel faalt: de wetgever heeft deze situaties voorzien en bewust gekozen voor deze afbakening. Het hoger beroep is ongegrond.
Wet: art. 15 lid 1 onderdeel b WBR
Bron: Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 10-03-2026, ECLI:NL:GHARL:2026:1521, 24/2024 en 24/2025 | NDFR
GenIA-L jurisprundentieonderzoek
Vind en analyseer relevante rechtspraak in minuten. Een uitspraak van vandaag is vanaf morgen te vinden in GenIA-L!
Geef een reactie