Het kabinet ontkomt er waarschijnlijk niet aan om maatregelen te nemen rond de hypotheekrenteaftrek. Dat blijkt uit een rapport van ambtenaren van het ministerie van Financiën.
Hoewel in het coalitieakkoord is afgesproken de fiscale behandeling van de eigen woning ongemoeid te laten, zorgen problemen rond de maximale aftrektermijn van dertig jaar voor toenemende druk om in te grijpen.
Sinds 2001 geldt dat huiseigenaren maximaal dertig jaar hypotheekrente mogen aftrekken. Er bestaat echter geen centraal systeem waarin wordt bijgehouden hoe lang iemand al gebruikmaakt van deze regeling. Daardoor is de Belastingdienst afhankelijk van gegevens die belastingplichtigen zelf aanleveren. Controle daarop is beperkt mogelijk, omdat tegenbewijs vaak ontbreekt en niet iedereen gecontroleerd kan worden.
Volgens de opstellers van het rapport kan dit ertoe leiden dat mensen ten onrechte langer gebruik blijven maken van hypotheekrenteaftrek. Niets doen lijkt op korte termijn de goedkoopste oplossing, maar zou volgens de ambtenaren leiden tot ongelijke behandeling tussen belastingplichtigen.
Tijdelijk probleem of structurele kwestie
Minister van Financiën Eelco Heinen noemde het probleem eerder deze week tegenover RTL Z een tijdelijke situatie. Sinds 2013 moeten nieuwe hypotheken verplicht binnen dertig jaar worden afgelost, waardoor de kwestie volgens hem vanaf 2043 vanzelf zou verdwijnen. De financiële gevolgen van niets doen schatten ambtenaren op ongeveer 100 miljoen euro per jaar, uitgaande van het merendeel van de belastingplichtigen dat eerlijk aangifte doet.
Critici wijzen er echter op dat hiermee mogelijk onjuist gedrag wordt beloond, terwijl mensen die hun gegevens correct invullen juist nadeel kunnen ondervinden. Daarnaast heeft de hypotheekrenteaftrek invloed op de maximale leenruimte van huizenkopers. Onzekerheid over het recht op aftrek kan daarom ook gevolgen hebben voor de woningmarkt en voor de bereidheid van hypotheekverstrekkers om leningen te verstrekken.
Verschillende oplossingsrichtingen
In het rapport worden meerdere scenario’s beschreven. Eén mogelijkheid is om de hypotheekrenteaftrek voor oudere hypotheken vanaf 2031 volledig te beëindigen. Dat zou de overheid tussen 2031 en 2043 gemiddeld 1,4 miljard euro per jaar opleveren. Nadeel is wel dat sommige huiseigenaren dan minder lang aftrek krijgen dan waar zij volgens de huidige regels recht op hebben.
Een alternatief is om bestaande hypotheken juist tot 2043 onder de huidige regeling te laten vallen. Dat biedt meer zekerheid aan huiseigenaren, maar kost de schatkist naar schatting eveneens 1,4 miljard euro per jaar.
Daarnaast noemen de ambtenaren een geleidelijke afbouw van de regeling als derde optie. Die variant is goedkoper, maar vraagt meer van zowel burgers als de Belastingdienst.
Politieke discussie volgt later
Staatssecretaris Eelco Eerenberg liet na afloop van de ministerraad weten dat het kabinet nog deze regeerperiode een keuze moet maken. Hij wil het rapport eerst verder bestuderen voordat het onderwerp politiek wordt besproken. Binnen de coalitie verschillen de opvattingen. VVD-vicepremier Dilan Yeşilgöz stelde dat een volgend kabinet het probleem mogelijk ook kan oplossen, omdat de kwestie pas vanaf 2031 echt urgent wordt. Ambtenaren benadrukken echter dat de onzekerheid nu al effect heeft op de woningmarkt en daarom niet te lang mag blijven bestaan.
Geef een reactie