De minister van Economische Zaken gaat in op vragen over de verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken en de gevolgen daarvan voor het ondernemingsklimaat. Hij onderstreept het belang van een gunstig ondernemingsklimaat, maar ziet geen aanleiding om de belasting op eiwit- en maaltijdshakes aan te passen of als ‘suikertaks’ te bestempelen.
De minister geeft aan bekend te zijn met het bericht dat XXL Nutrition vanwege de vermeende ‘suikertaks’ een vertrek naar het buitenland overweegt, maar wijst erop dat hij vanwege de fiscale geheimhoudingsplicht niet op individuele gevallen kan ingaan. Uit de Monitor Ondernemingsklimaat blijkt dat het aandeel bedrijven dat overweegt te vertrekken vergelijkbaar is met voorgaande jaren, maar dat de plannen concreter en serieuzer worden, wat hij een zorgelijke ontwikkeling noemt. Het kabinet hecht groot belang aan een gunstig ondernemingsklimaat en zet in op verbetering van randvoorwaarden zoals vermindering van regeldruk, beschikbaarheid van talent en het aanpakken van netcongestie.
Geen suikertaks, wél verbruiksbelasting
De minister verduidelijkt dat in Nederland geen belasting of heffing bestaat op basis van het suikergehalte van een drank en dat er daarom geen sprake is van een ‘suikertaks’. Het gaat om de verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken in de Wet op de verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken (WVAD): een belasting met een vlak tarief van 26,13 euro per hectoliter, ongeacht het suikergehalte. Gearomatiseerde alcoholvrije dranken die bestemd zijn om onverwarmd te worden gedronken – ook in vaste vorm of als concentraat – vallen hieronder. Eiwit- en maaltijdshakes die worden geconsumeerd als alcoholvrije drank zijn daarom belast met verbruiksbelasting, zoals al sinds de introductie in 1993 het geval is.
In de wet worden deze producten gedefinieerd als limonade, hoewel dat in het dagelijkse taalgebruik anders wordt opgevat. Om terminologische onduidelijkheid te verminderen wordt in het Belastingplan 2026 voorgesteld het begrip ‘limonade’ per 2027 te vervangen door ‘overige alcoholvrije drank’, een tekstuele verduidelijking zonder inhoudelijke gevolgen. Het kabinet beoogt niet om eiwit- en maaltijdshakes uit te zonderen van de verbruiksbelasting.
Gezondheid, rechtszekerheid en regeldruk
De huidige verbruiksbelasting kent volgens de minister geen primair gezondheidsdoel en is dus niet opgezet als instrument om de bevolking gezonder te maken. Wel wordt nagedacht over een mogelijke omzetting naar een belasting op basis van het suikergehalte met als doel de suikerconsumptie via alcoholvrije dranken te verminderen; over de gemaakte keuzes wordt de Kamer medio februari geïnformeerd, terwijl de uiteindelijke beslissing aan een nieuw kabinet of de Kamer wordt gelaten.
Omdat de regeling sinds 1993 zo goed als ongewijzigd is gebleven, acht het kabinet de toepassing niet in strijd met het rechtszekerheidsbeginsel. Producenten van belaste producten moeten een IVV-vergunning aanvragen, zekerheid stellen voor de verschuldigde belasting en periodiek aangifte verbruiksbelasting doen.
Over de regeldruk verwijst de minister naar de kabinetsdoelstelling om vóór de zomer van 2026 vijfhonderd regels te schrappen of administratief lichter te maken. De verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken maakt geen deel uit van de eerste 218 geïdentificeerde regels en ligt primair op het terrein van het ministerie van Financiën. De voortgang is volgens de minister zichtbaar doordat 27 regels al in uitwerking zijn en 191 regels in behandeling zijn genomen. Kamerleden kunnen bijdragen door in alle commissies blijvende aandacht te vragen voor regeldruk, zodat ondernemen in Nederland aantrekkelijk blijft en bedrijven behouden blijven.





Geef een reactie