Het kabinet wil met een nieuwe Zelfstandigenwet meer rust en duidelijkheid bieden aan zelfstandigen en opdrachtgevers. De wet moet duidelijke spelregels bieden, schijnzelfstandigheid tegengaan en tegelijkertijd de bestaande bescherming van werknemers intact laten.
Op dit moment bestaat volgens het kabinet nog te veel onduidelijkheid over de vraag wanneer iemand als zelfstandige kan werken. Dat kan schijnzelfstandigheid in de hand werken, maar ook leiden tot risicomijdend gedrag van opdrachtgevers en het onnodig uitsluiten van zelfstandigen. Ondanks het huidige wettelijke kader en jurisprudentie van de Hoge Raad blijft veel discussie bestaan over de kwalificatie van arbeidsrelaties.
De Zelfstandigenwet moet daarom een ‘veilige haven’ creëren. Wie volgens de nieuwe spelregels werkt, weet zeker dat als zelfstandige kan worden gewerkt. Uitgangspunten zijn dat een zelfstandige onafhankelijk is, ondernemersrisico’s draagt en daarvan kan profiteren en de vrijheid heeft het werk zelf te organiseren. Die ruimte gaat volgens het kabinet samen met de verantwoordelijkheid om de risico’s van zelfstandig werken goed te regelen.
Twee toetsen voor zelfstandigheid
Het wetsvoorstel werkt met twee toetsen met een beperkt aantal concrete criteria. De zelfstandigentoets ziet op de persoon van de zelfstandige. De werkrelatietoets kijkt naar diens vrijheid en onafhankelijkheid binnen een opdracht en daarmee naar het ontbreken van ‘gezag’. Een toetsingscommissie en sectorale rechtsvermoedens maken geen onderdeel uit van de wet. Het kabinet vindt dat de markt allereerst gebaat is bij duidelijke spelregels.
De bescherming van werknemers mag door de Zelfstandigenwet op geen enkele manier worden aangetast. Daarom wordt een bepaling toegevoegd die regelt wanneer géén sprake is van gezag en iemand dus in ieder geval als zelfstandige kan werken. Het kabinet beoogt niets te wijzigen aan de huidige kwalificatie van werknemers en de bijbehorende bescherming.
Inwerkingtreding beoogd in 2028
Eind september wordt het wetsvoorstel aangeboden voor uitvoeringstoetsen. Tegelijk starten een tweede internetconsultatie en een nieuwe toets door het Adviescollege toetsing regeldruk. Daarna wil het kabinet het voorstel zo snel mogelijk bij de Raad van State indienen. Behandeling door Tweede en Eerste Kamer is voorzien in 2027, zodat de Zelfstandigenwet op 1 januari 2028 in werking kan treden.
Bron: Vervolgstappen uitwerking Zelfstandigenwet, nr. 2026-0000306120, Ministerie SZW, 10 september 2026.
Geef een reactie