De Belastingdienst constateert in de Stand van de uitvoering 2026 dat complexe wet- en regelgeving nog altijd grote gevolgen heeft voor burgers, ondernemers en de uitvoering zelf. Hoewel op verschillende dossiers stappen zijn gezet, blijven veel structurele knelpunten bestaan.
De aftrek specifieke zorgkosten (ASZ) wordt door circa 900.000 huishoudens gebruikt, maar blijkt in de praktijk moeilijk uitvoerbaar. Burgers ervaren veel administratieve lasten en onzekerheid over welke kosten aftrekbaar zijn. Bijna een kwart van de gebruikers maakt fouten in de aangifte. Ook voor de Belastingdienst is de regeling arbeidsintensief, omdat medische gegevens en bewijsstukken handmatig moeten worden beoordeeld. Het kabinet is voornemens de regeling per 2028 af te schaffen, maar tot die tijd blijft sprake van een complexe en foutgevoelige regeling.
Proactiever informeren
Een ander knelpunt betreft de gevolgen van nabetalingen van uitkeringen, lonen of vergoedingen. Burgers kunnen hierdoor onverwacht worden geconfronteerd met terugvorderingen van toeslagen of een hogere aanslag inkomstenbelasting. De Belastingdienst noemt deze zogenoemde keteneffecten ondoorzichtig en stressvol. Om dit probleem te beperken onderzoeken het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Belastingdienst verschillende oplossingen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar het buiten beschouwing laten van nabetalingen bij inkomensafhankelijke regelingen en naar betere afstemming tussen loonheffing en inkomstenbelasting. Daarnaast wil de Belastingdienst burgers proactiever informeren over de mogelijke gevolgen van een nabetaling.
In de terugblik op eerdere knelpunten meldt de Belastingdienst enkele concrete verbeteringen. Zo zijn sinds 1 januari 2026 de termijnen voor de aangifte erfbelasting en de belastingrente verruimd van acht naar twintig maanden. Ook zijn regels rond schenkingen kort voor overlijden vereenvoudigd en ontvangen nabestaanden van ondernemers in bepaalde gevallen automatisch uitstel voor het doen van aangifte omzetbelasting. Daarnaast zijn nieuwe digitale hulpmiddelen ontwikkeld om nabestaanden beter te ondersteunen.
Op het terrein van gegevensdeling voor proactieve dienstverlening is een experiment gestart waarbij de Belastingdienst en Dienst Toeslagen gegevens delen met gemeenten om mensen met schulden eerder in beeld te krijgen. Het experiment loopt sinds 2025 en moet inzicht geven in de mogelijkheden voor vroegsignalering. Tegelijkertijd blijft het ontbreken van een structurele wettelijke grondslag voor gegevensdeling een belangrijk knelpunt.
Onverwachte belastingaanslagen
Ook wordt gewerkt aan het voorkomen van onverwachte belastingaanslagen bij mensen met meerdere inkomensstromen, zoals AOW’ers. Hiervoor zijn nieuwe online hulpmiddelen ontwikkeld en loopt een pilot waarbij burgers actief worden benaderd als een risico op bijbetaling wordt gesignaleerd.
Tegelijkertijd ziet de Belastingdienst een sterke stijging van het aantal bezwaar- en beroepsprocedures. Het aantal bezwaarschriften is opgelopen tot ongeveer een half miljoen. Om de druk op de uitvoering te verminderen wordt gewerkt aan vereenvoudiging van bezwaarprocedures, meer digitale ondersteuning en toepassing van AI bij de behandeling van bezwaren.
De Belastingdienst benadrukt dat veel knelpunten alleen kunnen worden opgelost door vereenvoudiging van wetgeving, modernisering van ICT-systemen en betere samenwerking tussen uitvoeringsorganisaties en beleidsmakers. Volgens de dienst blijft het risico bestaan dat burgers tussen verschillende regelingen vastlopen zolang die structurele verbeteringen uitblijven.
Geef een reactie