Het kabinet wil oneigenlijk gebruik van de ANBI-regeling verder tegengaan zonder goedwillende maatschappelijke organisaties onnodig te belasten. Staatssecretaris Eerenberg informeert de Tweede Kamer over de voortgang van onderzoeken en maatregelen naar aanleiding van de evaluatie van de ANBI-regeling.
Het kabinet benadrukt het grote maatschappelijke belang van algemeen nut beogende instellingen (ANBI’s). Deze organisaties dragen onder meer bij aan cultureel erfgoed, wetenschappelijk onderzoek en andere activiteiten van algemeen belang. Tegelijkertijd vindt het kabinet dat organisaties die zich niet voor het algemeen belang inzetten geen gebruik moeten kunnen maken van de fiscale voordelen die aan de ANBI-status zijn verbonden.
Meer toezicht en samenwerking
Een belangrijk speerpunt is de versterking van het toezicht op ANBI’s. De Belastingdienst werkt aan een ANBI-portal, die naar verwachting rond 2030 volledig operationeel zal zijn. In afwachting daarvan wordt het toezicht geïntensiveerd met een tactisch handhavingsplan. Daarbij wordt ingezet op betere beschikbaarheid van gegevens, versterking van het toezicht en uitbreiding van de samenwerking met de filantropische sector.
Ook wordt meer aandacht gegeven aan groepsbeschikkingen voor ANBI’s. Hiermee kunnen instellingen die inhoudelijk met elkaar verbonden zijn gezamenlijk een ANBI-beschikking aanvragen, wat administratieve lasten kan verminderen en het toezicht kan vereenvoudigen.
Geen geefsubsidie, wel onderzoek naar alternatieven
De staatssecretaris gaat voor de zomer reageren op het advies van de commissie Rinnooy Kan over een mogelijk alternatief voor de inmiddels afgeschafte regeling ‘geven uit de vennootschap’. Het kabinet blijft giften fiscaal aantrekkelijk vinden, maar ziet geen aanleiding om een geefsubsidie als alternatief voor de giftenaftrek verder uit te werken.
Daarnaast blijft onderzoek lopen naar situaties waarin NSW-landgoederen in een ANBI zijn ondergebracht. Daarbij wordt gekeken naar mogelijke spanningen tussen particuliere belangen en het vereiste dat een ANBI voor ten minste 90% het algemeen nut dient.
Voormalige ANBI’s moeten vermogen besteden
Het kabinet wil voorkomen dat vermogen dat met fiscale voordelen is opgebouwd na verlies van de ANBI-status onbeperkt wordt aangehouden. Daarom is het voornemen om vanaf 1 januari 2029 een bestedingsverplichting in te voeren. Voormalige ANBI’s moeten het resterende ANBI-vermogen dan binnen twee jaar besteden aan een algemeen nuttig doel of overdragen aan een andere ANBI.
Een verdergaande optie, namelijk een fiscale eindheffing bij verlies van de ANBI-status, is onderzocht maar wordt vanwege de complexiteit niet verder uitgewerkt. Het kabinet kiest voor een verplichting tot algemeen nuttige besteding als meest uitvoerbare oplossing.
Bron: Kamerbrief stand van zaken verbetermogelijkheden ANBI-regeling, nr. 2026-0000138567, Ministerie van Financien, 1 juni 2026
Geef een reactie